کامرانی کامران

كامران میرزا قاجار اولین وزیر جنگ مشروطه و سومین فززند ذكور ناصرالدین شاه، تولد وى در 1272 ه.ق اتفاق افتاد. چهار تن از فرزندان ذكور ناصرالدین شاه كه هر چهار نفر یكى پس از دیگرى به مقام ولیعهدى رسیدند، در خرد سالى درگذشتند. بنابراین ناصرالدین شاه دو فرزند بزرگتر از كامران میرزا داشت، یكى مظفرالدین میرزا و دیگر مسعود میرزا ظل‏السلطان. كامران میرزا در شش سالگى به حكومت تهران منصوب شد و پیشكارى او را پاشاخان امین‏الملك عهده‏دار بود. در 1283 هنگامى‏كه 11 سال بیش نداشت، به جاى عزیزخان مكرى معروف به سردار كل كه از امناء آن روز و سرداران رشید بود، به فرماندهى كل قواى ایران منصوب و به او لقب نایب‏السلطنه داده شد. دو سال بعد وزارت جنگ هم ضمیمه سایر مشاغل او گردید. در 1292 ه.ق علاوه بر حكومت تهران، حكومت شهرهاى قم و ساوه و زرند و كاشان هم به او سپرده شد. دو سال بعد حكومت هفده شهر دیگر از شهرهاى شمالى و مركزى را به او دادند و تا 1313 (قتل ناصرالدین شاه) كامران میرزا علاوه بر فرماندهى كل قوا و وزارت جنگ، حكومت چندین شهر را نیز عهده‏دار بود. در سه سفر ناصرالدین شاه به اروپا، همچنین سفر عراق، نیابت سلطنت را كامران میرزا عهده‏دار مى‏گردید. در زمان سلطنت برادرش از كار بركنار شد و مدت ده سال بیكار بود. مظفرالدین شاه در ماه‏هاى آخر سلطنت خود مجددا كامران میرزا را به وزارت جنگ برگزید. پس از صدور فرمان مشروطیت و تشكیل هیئت دولت، كامران میرزا همچنان وزیر جنگ بود و چون از ورود به مجلس و معرفى به وسیله‏ى وزیر افخم نخست‏وزیر خوددارى كرد، سخت بر مجلسیان گران آمد و سر و صداى زیادى برخاست. مدت وزارت جنگ كامران میرزا در مشروطه بیش از 40 روز طول نكشید و كنار رفت. در 1327 ه.ق محمدعلى شاه پس از بركنارى مشیرالدوله، كامران میرزا را صدراعظم كرد ولى صدارت او دو سه روز بیشتر طول نكشید. در 1295 ش از طرف احمد شاه به نیابت تولیت آستان قدس رضوى و استاندارى خراسان منصوب شد ولى پس از یك سال از آن شغل معزول و به تهران آمد و تا آخر عمر دور از كارهاى سیاسى مى‏زیست. وفات كامران میرزا در 1307 ش اتفاق افتاد. او غیر از لقب نایب‏السلطنه، عنوان امیر كبیرى هم داشت. یكى از دختران وى به نام ملكه جهان، همسر محمد على میرزا بود كه در 1326 ش در پاریس درگذشت. كامران میرزا به چند زبان خارجى آشنائى داشت. زبان‏هاى فرانسه و اتریشى را نیكو مى‏دانست. در میان سالى زنان متعددى اختیار كرد و صاحب فرزندان متعددى گردید. او ناظر و شاهد زوال قاجاریه بود، حتى مرگ داماد خود محمد على میرزا را دید. كامران میرزا حین‏الفوت ده پسر و ده دختر باقى گذاشت. فرزندان وى هیچ كدام رشد اجتماعى و سیاسى نیافتند. اقتدارالسلطنه فرزند سوگلى او در نظام رضاشاهى درجه‏ى سرهنگى داشت. گرفتار افیون و مواد مخدر شد، آنچه از طریق توارث به دست آورده بود از دست داد. در اواخر عمر در نهایت عسرت و تنگدستى در خانه‏ى كوچكى زندگى مى‏كرد. در 1335 ش درگذشت. فرخ‏الدوله و اعتضاد خاقان هم در ارتش بودند و درجه‏ى سروانى داشتند. نصرت‏السلطان و امیر ارفع در ژاندارمرى خدمت كردند و در درجه‏ى سرهنگى بازنشسته شدند. ابوالملوك در وزارت دارائى رفت، محمدرضا فیروزالدوله و محمد مهدى ظل‏السلطنه اساسا داخل خدمات دولتى نشدند. غالب فرزندان كامران میرزا در بیست سال اخیر فوت شدند.

کامرانی کامران

تازه های مشاهیر

بیشترین بازدید هفته